Zanim wyślesz ankietę, sprawdź, czy odpowiedzi pozwolą zbadać to, co zapowiada temat pracy. Czytelny formularz może nie wystarczyć, jeżeli zabraknie pytania o ważną cechę lub jedna odpowiedź będzie dotyczyć kilku różnych zagadnień.
Jestem Karol. Pomagam przy pracach magisterskich z pielęgniarstwa i analizie statystycznej części badawczej. Możesz omówić ze mną ankietę jeszcze przed jej udostępnieniem. Wtedy łatwiej zmienić pytanie lub sposób odpowiedzi niż po zakończeniu zbierania danych.
Zacznij od celu, a nie od liczby pytań
Do każdego pytania ankiety warto umieć wskazać, po co zbierasz daną informację. Czy służy opisowi grupy, odpowiedzi na pytanie badawcze, czy sprawdzeniu konkretnej zależności?
Jeżeli zamierzasz porównać opinie osób o różnym stażu pracy, kwestionariusz musi pozwalać ustalić zarówno opinię, jak i staż. Samo pytanie o zadowolenie nie dostarczy danych do takiego porównania.
Nie ma jednej liczby pytań właściwej dla każdej magisterki. Nie dodawaj ich tylko po to, żeby wydłużyć rozdział wyników. Zakres powinien odpowiadać celowi, grupie i wymaganiom Twojej uczelni.
Struktura kwestionariusza ankiety
Wstęp i instrukcja
Wyjaśnij cel badania oraz sposób udzielania odpowiedzi. Uczestnik powinien wiedzieć, czy zaznacza jedną odpowiedź, kilka, czy wpisuje własny tekst.
Informację o dobrowolności udziału i sposobie postępowania z odpowiedziami dopasuj do rzeczywistej organizacji badania. Nie zapewniaj automatycznie o anonimowości, jeżeli formularz zbiera dane pozwalające rozpoznać uczestnika. Treść wstępu ustal zgodnie z zasadami badania i wymaganiami uczelni.
Metryczka
Metryczka pomaga opisać grupę i zaplanowane porównania. Mogą się w niej znaleźć pytania o wiek, wykształcenie, staż lub miejsce pracy, ale nie jest to obowiązkowy zestaw do każdej ankiety. Zbieraj informacje, których potrzebujesz do celu pracy.
Nie ma jednego obowiązkowego miejsca metryczki. Może znajdować się na początku lub później, zależnie od celu, sposobu kwalifikowania uczestników, konstrukcji badania i wytycznych uczelni.
Wiek można zapisać jako liczbę albo w przedziałach. Wybór wpływa na szczegółowość danych i późniejsze możliwości analizy. Jeśli używasz przedziałów, nie mogą się nakładać ani pozostawiać luk dla badanej grupy.
Pytania dotyczące głównego problemu
Uporządkuj je tematycznie i zadbaj o zrozumiały język. Pytanie skierowane do pacjenta może wymagać innego słownictwa niż pytanie do personelu. Każdy punkt powinien dotyczyć jednego zagadnienia.
Na przykład „Jak oceniasz jasność i przydatność informacji?” łączy dwie cechy. Informacja może być zrozumiała, a jednocześnie mało przydatna. Rozdzielenie tych ocen ułatwia interpretację odpowiedzi.
Typy pytań: co zmienia sposób odpowiedzi?
Poniższe przykłady pokazują formę pytania. Nie są gotowym kwestionariuszem ani zweryfikowaną skalą do zastosowania w badaniu.
Jednokrotny wybór
Respondent wskazuje jedną odpowiedź z kafeterii, czyli przygotowanego zestawu odpowiedzi do wyboru. Zestaw powinien pasować do pytania i obejmować sytuacje osób uczestniczących w badaniu.
Przykład dla badania osób wykonujących zawód pielęgniarki lub pielęgniarza:
- Pytanie badawcze: Jaki staż pracy w zawodzie mają uczestnicy badania?
- Potrzebna informacja: Liczba pełnych lat pracy w zawodzie, zebrana w przyjętych przedziałach.
- Pytanie ankiety: Ile pełnych lat wynosi Twój staż pracy w zawodzie pielęgniarki lub pielęgniarza? Zaznacz jedną odpowiedź.
- Mniej niż 5 pełnych lat.
- Od 5 do 9 pełnych lat.
- 10 pełnych lat lub więcej.
Przedziały się nie nakładają i obejmują także osobę ze stażem krótszym niż rok. Są przykładem, nie obowiązującym podziałem. Tak zebrane dane opisują przedział stażu, ale nie pozwalają odtworzyć dokładnej liczby lat każdej osoby.
Wielokrotny wybór
Można zaznaczyć kilka odpowiedzi, na przykład różne źródła informacji. Powiedz o tym w instrukcji. Później trzeba również wyjaśnić, czy procenty odnoszą się do osób, czy do wszystkich wskazań.
Pytanie otwarte i półotwarte
Pytanie otwarte pozwala odpowiedzieć własnymi słowami, na przykład: „Co było dla Ciebie niejasne w otrzymanej instrukcji?”. Półotwarte łączy listę odpowiedzi z możliwością dopisania innej, np. „Inne źródło informacji, jakie?”.
Otwarte wypowiedzi wymagają uporządkowania przed opisem wyników. Warto zawczasu ustalić, do czego będą wykorzystane.
Ocena na skali i ranking
Ocena na skali wskazuje natężenie opinii, a ranking porządkuje elementy według określonego kryterium. Nie są zamienne. W rankingu trzeba jasno powiedzieć, co oznacza pierwsze miejsce.
Przy odpowiedziach typu Likerta respondent odnosi się do stwierdzenia, na przykład od „zdecydowanie się nie zgadzam” do „zdecydowanie się zgadzam”. Samo użycie pięciu odpowiedzi nie tworzy zweryfikowanego narzędzia badawczego. Jeśli korzystasz z gotowej skali, sprawdź jej instrukcję, sposób oceny i warunki wykorzystania.
Co sprawdzić przed udostępnieniem ankiety?
- Czy pytania odpowiadają celowi pracy i planowanym porównaniom?
- Czy każde pytanie dotyczy jednej rzeczy i nie podpowiada oczekiwanej odpowiedzi?
- Czy dostępne odpowiedzi pasują do sytuacji osób, które mają wypełnić formularz?
- Czy instrukcje jasno rozróżniają jeden wybór, wiele wskazań i własny tekst?
- Czy kolejność pytań i przejścia w formularzu są zrozumiałe?
- Czy wiesz, jak zapiszesz i przeanalizujesz uzyskane odpowiedzi?
Wstępne sprawdzenie zrozumiałości pytań może ujawnić niejasności, których autorka już nie zauważa. Nie zastępuje to walidacji narzędzia, ale pozwala poprawić brzmienie i instrukcje przed badaniem.
Sama kontrola pytań nie jest oceną całego badania. Trzeba jeszcze sprawdzić między innymi dobór uczestników, sposób zbierania danych i zgodność planowanej analizy z celem pracy.
Ankieta i analiza wyników powinny do siebie pasować
Nie każde pytanie potrzebuje osobnego wykresu. Sposób przedstawienia wyników zależy od danych i celu analizy. Podobnie test statystyczny dobiera się do problemu oraz materiału, a nie do samego faktu wykorzystania ankiety.
Jeśli chcesz zobaczyć kolejny etap pracy, przeczytaj o analizie statystycznej w pracy magisterskiej z pielęgniarstwa.
Masz już odpowiedzi i pojawiły się wątpliwości? Osobny artykuł omawia problemy ankiety na etapie statystyki i oceny danych. Zebrany materiał trzeba ocenić takim, jaki jest, bez dopisywania odpowiedzi, których nie uzyskano.
Chcesz omówić swoją ankietę?
Możesz odezwać się z pierwszym pomysłem, gotowym formularzem albo uwagami promotora. Omówimy temat, cel i etap pracy, żeby ustalić, jakiego zakresu pomocy potrzebujesz. Nie musisz mieć kompletu materiałów ani samodzielnie przejść całej powyższej listy, żeby się ze mną skontaktować.
Pomagam przy kwestionariuszu i części badawczej, a kontaktujesz się bezpośrednio ze mną. Przed decyzją możesz przeczytać 111 opinii w Google. Orientacyjne stawki znajdziesz w cenniku współpracy.